Afgelopen woensdag gingen wij onder de bezielende leiding van vriendin E naar de eerste in een serie lezingen over Johannes Vermeer. Vriendin E werkt als vrijwilliger in het Vermeer Centrum én zij was woensdag jarig, dus wij lieten ons meetronen.

Gastspreker Alexandra van Dongen, conservator van het Museum Boijmans van Beuningen, vertelde aan de hand van haar boek ‘De tastbare wereld van Johannes Vermeer – huisraad als schildersmodel’ over haar zoektocht naar attributen in schilderijen van Vermeer. Er is vaak veel bekend van de personen op het doek, maar niet van de attributen die te zien zijn. Op zoek naar verdieping van het verhaal, het dateren en context geven bestudeert zij bijvoorbeeld andere schilderijen waar vergelijkbare attributen te zien zijn, in collecties van andere musea en soms in de wereld van miniaturen die voor poppenhuizen gemaakt zijn. Ik werd acuut weer afgunstig toen zij vertelde dat Museum Boijmans van Beuningen op termijn een legaat krijgt van 2000 miniaturen (bij elkaar verzameld door een Rotterdamse oogarts). Een deel hiervan is al eens tentoongesteld in het Depot van het museum en heb ik daar toen al bewonderd. Nog zonder Vermeercontext.

Een voorbeeld van Alexandra’s speurwerk is de aardewerken pot, te zien op het schilderij ‘Het melkmeisje’ die zij wist terug te brengen tot een product uit Oisterwijk. Sommige van de voorwerpen op Vermeers schilderijen zijn zelfs terug te voeren op archeologische opgravingen uit Delft. Zo herkende Alexandra in één van de vitrines van het Vermeer Centrum Delft een 17e eeuwse kan met schenklip van hetzelfde schilderij. Direct haalde Herman Weijers, directeur van het Vermeer Centrum, deze kan uit de vitrine en liet hem rondgaan bij het publiek. Bijzondere ervaring! De kan bleef heel én verdween ook niet in de tas van de zus van E.

Na afloop kon je uiteraard het boek kopen en laten signeren, maar omdat ik twee boekenprincipes heb (“ik heb al een boek” en “een boek erin, een boek eruit”) heb ik de verleiding weerstaan. In plaats daarvan gingen we naar de Markt naar café Het Konings Huys met vriendin E, haar huisgenoot E, haar zus en nog drie vrienden om de verjaardag van E te vieren met een drankje en wat bruin fruit. Het was een leerzame en gezellige avond.