Keramiek

Hermieneke Delft, Geschiedenis, Kunst en cultuur, Uitstapjes, Wandelen

Delft staat bekend om zijn keramiek (Delfts Blauw onder andere, maar er is veel meer). Afgelopen weekend waren de Delftse Keramiekdagen waarbij op de Markt kunstenaars uit het hele land hun keramiek tentoonstellen en verkopen. Vanwege de hittegolf was het festijn zaterdag afgelast, maar zondag ging het wel door. Ik vond het te heet om mij naar de Markt te begeven, maar gelukkig hadden wij anderhalve week geleden mijn verjaardag gevierd met een echte Keramiekdag. Dus aan keramiek geen gebrek.

We maakten de Keramiekwandeling die ons gans Delft doorvoerde, maar waar ik onderweg maar één foto heb gemaakt van de “Delftse Tegelmannen”, een kunstwerk waar 1300 Delftenaren aan hebben meegewerkt (vooral kinderen van Delftse basisscholen). Het staat langs de Schie, vlakbij museum De Porceleyne Fles (dat al sinds een eeuwigheid is omgedoopt in Royal Delft Museum). Uit de spoortunnel is Delftse klei uitgedeeld waarvan de kinderen een grote kraal hebben gemaakt. Later heeft Marijke Gémessy die kralen verwerkt tot de Tegelmannen.

In de Oude Kerk bezochten we de tentoonstelling Common Ground die daar is ingericht ter ere van het 40-jarig bestaan van Terra. Dat is een galerie met hedendaags keramiek. Een vriendin van mij (zelf ook keramiste) heeft daar een tijdlang als vrijwilliger gewerkt. Het is heel bijzonder hoe de eigenaressen van Terra hun zaak hebben opgebouwd. Echt een bijzonderheid in de Nederlandse keramiekwereld. Lees er vooral meer over op hun eigen website.

De tentoonstelling zet een achttal kunstenaars centraal uit alle werelddelen. Een deel laat zien hoe keramiek mensen, hun verhalen en culturen verbindt. Wat mij betreft heel erg geslaagd. De Oude Kerk is een fantastische ruimte om keramiek te exposeren.

Plastic Disease door Mahala Hill
Agbantara door Adeoti Afeez Azeez
door Keka Ruiz-Tagle
door Katharina Morling
door Katharina Morling
Home for the Homeless door Prithwiraj Mali

Een ander deel van de tentoonstelling laat 40 objecten zien, uit elk jaar van het bestaan van Terra een. Heel divers en ook heel bijzonder. Uiteraard vind ik niet alles mooi, maar veel wel. De foto’s die ik heb gemaakt laten mijn favorieten zien.

Na afloop kochten wij als waren we echte toeristen twee koffiebekers, die niets met Terra te maken hebben, maar waar we wel lekker koffie uit drinken.

De expositie is nog tot 4 juli te zien (dus hurry up), maar de wandeling kan tot midwinter en daarna gewandeld worden.

Varend Corso Westland 2026

Hermieneke Actueel, Delft

Ieder jaar wordt het Varend Corso georganiseerd. Op zondagmiddag vaart het altijd door Delft. Wij hebben het geluk om vlakbij het Rijn-Schiekanaal te wonen en daar heb je er altijd prachtig zicht op. In 2024 keken wij er voor het laatst naar. Vorig jaar was er geen Varend Corso vanwege de NAVO-top, dus extra leuk om er dit jaar weer naartoe te gaan. We hadden ook geluk dat het uitkijkpuntje aan het eind van onze straat na jaren weer toegankelijk is. Dat hele stuk was afgezet met hekken, omdat er materialen stonden opgeslagen vanwege allerlei werkzaamheden aan leidingen en kademuren. Maar nu kan je er weer bij en wij stonden op de eerste rij! Het thema van het Corso was “Eén groot avontuur” en dat was weer op prachtige manieren verbeeld op de ongeveer 40 boten. Ik heb een paar foto’s gemaakt en verder vooral ademloos gekeken. Volgend jaar weer.

Begraafplaatsen

Hermieneke Actueel, Delft, Familie, Vroeger

Ik hou van begraafplaatsen. Vroeger, op vakantie, wilde mijn moeder altijd over begraafplaatsen wandelen en ik vond het be-la-che-lijk, maar tegenwoordig doe ik het zelf. In Leiden heb je Rhijnhof waar mijn ouders liggen: hun graf bevindt zich op een prachtige plek onder een grote boom met een bankje vlakbij. Een fijne plek om even tot rust en bezinning te komen.

Maar ook in Delft zijn mooie begraafplaatsen. Jaffa is mijn favoriet. Ik dacht altijd dat dat van oorsprong een Joodse begraafplaats was, maar een paar jaar geleden ontdekte ik dat dat niet waar is. Vlakbij waar wij wonen is een oude Joodse begraafplaats Beth Chaim uit 1845. Na de Tweede Wereldoorlog sluit de Joodse gemeente van Delft zich aan bij de Haagse gemeente. De begraafplaats raakt in verval en wordt afgesloten en ontoegankelijk. Daar is nu echter verandering in gekomen. Vrijwilligers hebben de begraafplaats helemaal opgeknapt en tegenwoordig kun je er op afspraak naar binnen. Ik heb alleen een foto van het hek en de omringende muur gemaakt, want van zo’n afspraak is het nog niet gekomen. Op de foto van de muur kan je zien hoe de begraafplaats midden in een woonwijk ligt en nogal inkijk heeft vanuit de naastgelegen flats.

Jaffa blijkt dus een algemene begraafplaats te zijn. Mijn verwarring met een Joodse oorsprong is niet zo vreemd als je bedenkt dat Jaffa vroeger een havenstad in Israël was (tegenwoordig een wijk van Tel Aviv). Jaffa is opgericht in 1868 toen de oude begraafplaats bij het Kalverbos vol raakte. Daar vinden we nu alleen nog het graf van de Franse troonpretendent Karl Wilhelm Naundorff (ca. 1785-1845). Hij beweerde de in 1795 overleden Franse kroonprins Lodewijk XVII te zijn, maar dat bleek na uitgebreid DNA-onderzoek niet te kloppen. Ooit zag ik er een opera over, maar dit ter zijde. Op Jaffa liggen tal van bekende Delftenaren en Delvenaren. Denk aan Nico Haak, Peter Tettero (van Tee Set), het echtpaar van Marken en Paul Tétar van Elven. Ik denk dat ik er later ook begraven wil worden, ook al ben ik geen bekende Delftenaar laat staan een bekende Delvenaar. En het mag gerust ook nog een jaartje of dertig duren.

Efteling

Hermieneke Familie, Uitstapjes

Afgelopen zondag was het een soort familiedag in de Efteling. We kwamen met (een deel van) de familie van moederskant van huisgenoot P in Kaatsheuvel samen om de verjaardag van de jongste tante te vieren. Dat was een leuke verrassing voor haar, want zij dacht alleen met haar eigen gezin daar te zijn. Grote verbazing telkens als er weer andere neven en nichten aanschoven 😀. Ook fijn om weer samen te zijn om een vrolijke reden in plaats van bij de uitvaart van mijn schoonmoeder zoals de laatste keer dat wij elkaar zagen.

De Efteling is extra speciaal voor deze familie, want zij komen oorspronkelijk uit Tilburg en mijn schoonmoeder en een aantal van haar broers hebben in de vakanties in de Efteling gewerkt. Dat was in de jaren 50 toen de Efteling alleen een Sprookjesbos was. Mijn schoonmoeder vertelde, rondlopend door het park, verschillende sprookjes en later sprak zij de stem van de heks van Hans en Grietje in. Het was haar eerste baan en zij had er de tijd van haar leven. Zij vertelde er altijd nog enthousiast over en het verhaal gaat dat zij – vele decennia later – in de bus in Tilburg werd uitgenodigd door de buschauffeur om de stem van de heks nog eens te doen. Zij liet zich niet lang noden en daar schalde het “knibbel knabbel knuisje” al door de bus. Luid applaus en iedereen herkende haar geluid. Toen was ze al dik in de 70. Uiteraard werd zij vandaag extra gemist.

Dat liefde voor de Efteling erfelijk (of in elk geval overdraagbaar) is, bleek die dag ook. Een neef en nicht zijn helemaal bezeten van de Efteling. Neef J heeft de halve Efteling nagebouwd bij zijn voordeur en nichtje C maakte een complete studie van de geschiedenis van de Efteling. Zij weet ALLES van 1952 tot op heden en ook de plannen voor de toekomst zijn geen geheim voor haar. Het was dus een waar genoegen met haar rond te lopen, de achtergronden van de sprookjes te horen, de geschiedenis van bepaalde objecten en in welke sprookjes die allemaal gebruikt zijn, uitleg over welke stemmen wij hoorden, enzovoorts. Ze had nog net geen paraplu bij zich, maar leidde ons wel professioneel rond.

Het sprookjesbos blijft voor mij de kern van het bestaansrecht van de Efteling, maar ook de attracties zijn nog steeds adembenemend. De vernieuwde “Danse macabre” sprong er voor mij wel uit. De wildwater- en achtbanen hoeven niet zo, maar de meer sprookjesachtige attracties zijn wel echt des Eftelings. Droomvlucht, Villa Volta, Fantastica: allemaal leuk.

Natuurlijk was er ook veel gelegenheid om bij te praten en van de picnic te genieten. Het was een heerlijke dag!

De dag van de schildpad

Hermieneke Beestenboel, Delft, Gevelstenen

Vandaag is het de internationale dag van de schildpad. Jaja, tegenwoordig heeft ieder schepsel recht op een speciale dag, dus waarom de schildpad niet.

Toevallig kwam ik laatste een gevelsteen tegen met een schildpad. Het huis ernaast heeft een gevelsteen met een slak. Beide dieren dragen hun eigen huisje bij zich, maar over de diepere betekenis en geschiedenis van de gevelstenen vond ik geen informatie.

Daarom plaats ik de fotos nu zonder verdere uitleg en op de internationale dag van de slak zal ik die actie herhalen.

Vrijwilligerswerk

Hermieneke Actueel, Delft, Werk

Als prepensionada geniet ik nu al ruim twee jaar van het zalig niets hoeven. Nou ja, dat niets hoeven beviel mij natuurlijk toch niet, dus ben ik als vrijwilliger aan de slag gegaan. Ik schrijf hier vaak tot vervelens toe over het werk bij het VVV, maar ik doe meer. Na een start als taaladviseur bij Onze Taal bleek dat toch niet helemaal mijn ding. Inhoudelijk was het erg interessant en ook leerzaam, maar in de uitvoering was het niet wat ik zoek in vrijwilligerswerk. De taaladviseurs werken vanuit huis en hebben alleen via chat contact met elkaar. Naast inhoudelijk leuk werk doe ik het ook voor de collegiale contacten en dat miste ik dus heel erg. Na een jaar gaf ik aan mezelf toe dat dit het niet ging worden en heb ik afscheid genomen. Intussen was ik al bij het VVV begonnen, dus ik viel niet in een zwart gat. 

In januari dit jaar ben ik als Taalmaatje gestart bij het Taalhuis. Ik heb elke week een uur een afspraak met mijn cliënt (een Chinese vrouw van begin 30) om samen de week door te nemen of waar we maar over willen kletsen. De bedoeling is dat zij beter Nederlands leert spreken, maar eigenlijk spreekt zij het al heel behoorlijk. Dus ik heb het vrij gemakkelijk en we hebben leuke gesprekken samen. Toch weet ik niet of het helemaal bij mij past, dus ben ik verder op zoek gegaan. 

Afgelopen week leidde dat tot een gesprek met de coördinatoren van SchuldHulpMaatje en na wederzijdse goedkeuring ga ik daar na de zomer aan de slag. De organisatie doet mij een beetje denken aan Slachtofferhulp waar ik ook met veel plezier en voldoening als vrijwilliger heb gewerkt. Dat is wel lang geleden (2004-2006), maar het was een fijne tijd in een gezellig team. Nog lang na mijn vertrek hadden we rosé-avondjes met een aantal (oud-)collega’s en partners.

Ik ben benieuwd hoe het bij SchuldHulpMaatje zal gaan en ik kijk er naar uit om eerst de driedaagse training te volgen en daarna aan de slag te gaan.

Ambassadeursdag

Hermieneke Delft, Studeren, Werk

Maandag was het weer Ambassadeursdag; een dag (of liever een halve dag) speciaal bedoeld voor iedereen die aanspreekpunt is voor bezoekers aan Delft.
Vorig jaar maakte ik er voor het eerst kennis mee en afgelopen maandag was ik er weer bij.

We verzamelden ons bij Royal Delft en na een kopje koffie uit prachtig Delfts Blauwe kopjes en een kort plenair programma gingen we in drie groepen op stap. Eén groep bleef in het museum voor een rondleiding, de tweede groep vertrok voor een rondvaart en de derde groep (waar ik voor had gekozen) kreeg een rondleiding bij de Technische Universiteit (TU).

Een studente nam ons mee naar een aantal verschillende faculteiten om een kijkje achter de schermen te nemen. Bij Werktuigbouwkunde zagen wij een 142-meter lange waterbak (de sleeptank) waarin golven kunnen worden opgewekt. In die bak (met een inhoud van meer dan 1,5 miljoen liter water) kunnen ze vervolgens scheepsmodellen en hun vaargedrag onderzoeken. Sommige golven zijn zo groot, dat het wel zes uur duurt voordat ze uitgedoofd zijn!

Bij Civiele Techniek maakten we kennis met het Beest van de TU, een knaloranje machine die eruitziet als de poliep op de kermis, maar dan niet met acht, maar slechts met zes armen: een hexapod. Met die armen kunnen alle mogelijke bewegingen uitgevoerd worden en daarmee alle mogelijke druk uitgeoefend op bijvoorbeeld muren of schepen. De druk is ook niet gering, namelijk 100 ton in alle richtingen. Daarom gebruiken ze de machine alleen ’s avonds en in het weekeind, want de trillingen zijn door het hele gebouw te voelen. Met het Beest kan men testen welke soorten metselwerk of beton het best bestand zijn tegen aardbevingen (om maar een voorbeeld te noemen van rampspoed) of hoe goed scheepsrompen bestand zijn tegen alle krachten van het water. De machine is oranje, omdat de TU hoopte dat de koning de machine als eerste in gebruik zou willen nemen. Helaas gebeurde dat niet, want – naar verluidt – komen de Oranjes niet graag naar Delft, omdat ze daar na hun leven nog heel veel tijd moeten doorbrengen.

Tenslotte gingen we naar Technische Natuurkunde naar de Dode Kamer. Dat klinkt luguberder dan het was. Het is een ruimte van ongeveer 8×8 meter waar zowel op alle muren als op het plafond én de vloer én de deur een soort driehoekige eierdozen zijn bevestigd. Daardoor wordt geluid totaal geabsorbeerd en is het de ideale ruimte om akoestische proeven te doen. Tegenwoordig is de ruimte niet meer in gebruik omdat al die proeven uitstekend met de computer gesimuleerd kunnen worden. Wij mochten er dus uitgebreid in verblijven, zelfs met dichte deur en zonder licht (aardedonker was het) en dat was een bijzonder aparte ervaring. Sommige deelnemers werden er heel spraakzaam van, wat ik dan weer jammer vond.

Na afloop van de rondleiding gingen we lunchen en daarmee kwam alweer een einde aan een interessante ochtend. Helaas ben ik vergeten foto’s te maken, maar misschien komen die later nog beschikbaar en dan zal ik ze bij dit verhaal plaatsen. Voor nu beperkt het zich tot een foto van het plenaire gedeelte.

Gevelstenen (2)

Hermieneke Delft, Geschiedenis, Gevelstenen, Kunst en cultuur, Vroeger

Na mijn eerste blogje (en tot nu toe tevens laatste) over gevelstenen, verschijnt vandaag deel twee. Ik zette een gevelsteen in de Visstraat op de foto.

De Visstraat is een klein steegje tussen Voorstraat en Verwersdijk. Vroeger waren in dit gedeelte van de stad talloze bierbrouwerijen gevestigd. Ik noem ’t Paert van Dirck van Groenewegen, de brouwerij van Jacob Balbiaen en De Oyevaer van Melchior Wyntges. En om deze laatste brouwerij gaat het hier natuurlijk. Het pakhuis van De Oyevaer had zijn ingang aan de zuidzijde van de Visstraat, die toen Quartelaersteech heette. Boven de poort zat een gevelsteentje met een ooievaar. Dat draagt het jaartal 1777 maar de brouwerij bestond al in 1600. Tegenwoordig zit er op de plek van het pakhuis een klein appartementencomplex. Gelukkig hebben ze na de sloop van het pakhuis de gevelstenen weer in ere hersteld.

Op de noordhoek van de steeg stond brouwerij De Visch, waarnaar de steeg later is hernoemd. Verderop zaten nog De Twee Bijlen, De Osch, De Dobbele Hellebaerden, De Haemer en De Drie Truwelen. Er waren in de Middeleeuwen dus enorm veel brouwerijen. Dat was echter niet – zoals een hardnekkig verhaal wil – omdat het water in die tijd zo vervuild was, maar het had vooral te maken met de status van water. Volgens Leendert Alberts, historicus, dronk iemand van stand dat gewoon liever niet. Water was voor de dieren. Mensen dronken bier en als ze echt van hoge komaf waren dronken zij wijn.

Schaken

Hermieneke Delft

Voor het stadhuis op de Markt zag ik gisteren een enorm schaakbord opgesteld met ernaast een rij tafeltjes met kleine schakkborden. Ik nam een paar foto’s en herinnerde mij dat ik er wel iets over gelezen had. Maar eerst moest er gewerkt worden bij het VVV, dus geen tijd om het verder uit te zoeken. Op de terugweg naar huis werd er inmiddels druk over het grote bord gelopen en met schaakstukken geschoven, maar ik kon er niet echt een logisch potje schaak in ontdekken.

Thuis ging ik op zoek naar meer informatie. Het blijkt een activiteit van de Electrotechnische Vereeniging (ETV) die 120 jaar bestaat. De ETV is de studievereniging voor elektrotechniek aan de TU Delft). Voor dit project wordt samengewerkt met de Delftse Schaakclub. Het schaakbord is een robotbord en de stukken moeten uit zichzelf bewegen. Kennelijk lukte dat op het moment dat ik er was nog niet zo goed. Maar het bord staat er zondag ook nog en dan wordt de eerste officiële wedstrijd ook gespeeld door niemand minder dan Karin Schrederhof, wethouder van de gemeente Delft. 

Van de website van ETV:

Het schaakspel wordt gespeeld op een indrukwekkend 8 bij 8 meter groot schaakbord, waarop volledig autonome schaakrobots het tegen elkaar opnemen. Elk schaakstuk is een afzonderlijke robot die zelfstandig over het bord kan rijden en nauwkeurig zijn positie bepaalt. De koning is zelfs net zo groot als een volwassen persoon, wat het geheel een spectaculair gezicht maakt.

Bezoekers kunnen zelf ook meedoen. Door een zet te doen op een klein schaakbord wordt deze automatisch vertaald naar het grote bord, waarna de robots jouw zet uitvoeren. Zo kun je jouw strategie letterlijk tot leven zien komen op een schaakbord van formaat.

Misschien gaan we straks nog even kijken!

Vermeer en verjaardag

Hermieneke Delft, Eten en drinken, Kunst en cultuur, Vrienden

Afgelopen woensdag gingen wij onder de bezielende leiding van vriendin E naar de eerste in een serie lezingen over Johannes Vermeer. Vriendin E werkt als vrijwilliger in het Vermeer Centrum én zij was woensdag jarig, dus wij lieten ons meetronen.

Gastspreker Alexandra van Dongen, conservator van het Museum Boijmans van Beuningen, vertelde aan de hand van haar boek ‘De tastbare wereld van Johannes Vermeer – huisraad als schildersmodel’ over haar zoektocht naar attributen in schilderijen van Vermeer. Er is vaak veel bekend van de personen op het doek, maar niet van de attributen die te zien zijn. Op zoek naar verdieping van het verhaal, het dateren en context geven bestudeert zij bijvoorbeeld andere schilderijen waar vergelijkbare attributen te zien zijn, in collecties van andere musea en soms in de wereld van miniaturen die voor poppenhuizen gemaakt zijn. Ik werd acuut weer afgunstig toen zij vertelde dat Museum Boijmans van Beuningen op termijn een legaat krijgt van 2000 miniaturen (bij elkaar verzameld door een Rotterdamse oogarts). Een deel hiervan is al eens tentoongesteld in het Depot van het museum en heb ik daar toen al bewonderd. Nog zonder Vermeercontext.

Een voorbeeld van Alexandra’s speurwerk is de aardewerken pot, te zien op het schilderij ‘Het melkmeisje’ die zij wist terug te brengen tot een product uit Oisterwijk. Sommige van de voorwerpen op Vermeers schilderijen zijn zelfs terug te voeren op archeologische opgravingen uit Delft. Zo herkende Alexandra in één van de vitrines van het Vermeer Centrum Delft een 17e eeuwse kan met schenklip van hetzelfde schilderij. Direct haalde Herman Weijers, directeur van het Vermeer Centrum, deze kan uit de vitrine en liet hem rondgaan bij het publiek. Bijzondere ervaring! De kan bleef heel én verdween ook niet in de tas van de zus van E.

Na afloop kon je uiteraard het boek kopen en laten signeren, maar omdat ik twee boekenprincipes heb (“ik heb al een boek” en “een boek erin, een boek eruit”) heb ik de verleiding weerstaan. In plaats daarvan gingen we naar de Markt naar café Het Konings Huys met vriendin E, haar huisgenoot E, haar zus en nog drie vrienden om de verjaardag van E te vieren met een drankje en wat bruin fruit. Het was een leerzame en gezellige avond.