Na mijn eerste blogje (en tot nu toe tevens laatste) over gevelstenen, verschijnt vandaag deel twee. Ik zette een gevelsteen in de Visstraat op de foto.

De Visstraat is een klein steegje tussen Voorstraat en Verwersdijk. Vroeger waren in dit gedeelte van de stad talloze bierbrouwerijen gevestigd. Ik noem ’t Paert van Dirck van Groenewegen, de brouwerij van Jacob Balbiaen en De Oyevaer van Melchior Wyntges. En om deze laatste brouwerij gaat het hier natuurlijk. Het pakhuis van De Oyevaer had zijn ingang aan de zuidzijde van de Visstraat, die toen Quartelaersteech heette. Boven de poort zat een gevelsteentje met een ooievaar. Dat draagt het jaartal 1777 maar de brouwerij bestond al in 1600. Tegenwoordig zit er op de plek van het pakhuis een klein appartementencomplex. Gelukkig hebben ze na de sloop van het pakhuis de gevelstenen weer in ere hersteld.

Op de noordhoek van de steeg stond brouwerij De Visch, waarnaar de steeg later is hernoemd. Verderop zaten nog De Twee Bijlen, De Osch, De Dobbele Hellebaerden, De Haemer en De Drie Truwelen. Er waren in de Middeleeuwen dus enorm veel brouwerijen. Dat was echter niet – zoals een hardnekkig verhaal wil – omdat het water in die tijd zo vervuild was, maar het had vooral te maken met de status van water. Volgens Leendert Alberts, historicus, dronk iemand van stand dat gewoon liever niet. Water was voor de dieren. Mensen dronken bier en als ze echt van hoge komaf waren dronken zij wijn.

Aan de wandel langs het kanaal richting Oostpoort sloeg ik rechtsaf naar het Oosteinde. Mijn oog viel op een fraaie gevelsteen naast de Oostpoortschool. In Leiden heb ik begin jaren 80 van de vorige eeuw eens een gevelstenenboek gewonnen, omdat ik oneindig veel wist over de plaatselijke gevelstenen. Met mijn toenmalige amant struinde ik dagenlang de stad door (hoe kwam ik aan zo veel vrije tijd?) en wij wonnen de wedstrijd glansrijk (of wij werden tweede, dat kan ook). Uiteraard kreeg ik het boek vanwege galante amant. Hoe actueel en paraat mijn kennis uit 1982 nog is, ga ik niet testen en het boek is bij een opruiming blijkbaar naar een kringloopwinkel verdwenen. Ik kan het in elk geval niet meer terugvinden. In Delft heb ik nooit zo op gevelstenen gelet, maar ik ga mijn leven beteren. Om daar een begin mee te maken heb ik research gedaan naar deze gevelsteen waarop ‘De Huidehandel’ vermeld staat.

Het is heel simpel: ooit was er een leerlooierij in het pand gevestigd. In Delft werd veel leer gelooid en deze leerlooierij aan het Oosteinde was van H.H. Roes. Hij maakte van koeienhuiden leer voor kleding en schoeisel. Nou ja, hij was nogal rijk, dus ik vermoed dat hijzelf geen vinger uitstak naar die huiden. Daar had hij zijn personeel voor. In 1870 liet hij naast de looierij een statige villa bouwen, om met zijn gezin met 8 kinderen in te wonen. Deze villa staat er ook nog steeds en is later gebruikt als woning voor de katholieke zusters die les gaven aan de katholieke Rosaschool. Ik neem aan de voorloper van de Oostpoortschool. Tegenwoordig is het een (min of meer) gewoon woonhuis. Wie weet komt het nog eens te koop!